KKTC-Türkiye iş birliğinde "Hedef 2033" vizyonu

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Başbakanı Ünal Üstel, Türkiye ile hayata geçirilmesi planlanan "Hedef 2033" vizyonu kapsamında enerji maliyetlerinin en az yüzde 50 düşürülmesi, 15 bin sosyal konut yapılması, Kıbrıs Türk Hava Yolları’nın 2028’de yeniden uçuşlara başlaması ve Genel Sağlık Sigortası’nın 2027’de devreye alınmasının hedeflendiğini açıkladı.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Başbakanı ve Ulusal Birlik Partisi (UBP) Genel Başkanı Ünal Üstel, "Hayatı Kolaylaştıran Projeler Lansmanı"nda, hükümetin geçmiş dönem icraatlarını ve gelecek beş yıllık yatırım hedeflerini kamuoyuyla paylaştı. KKTC’nin kuruluşunun 50. yıl dönümü olan 2033 yılını kalkınma hedeflerinin merkezine yerleştirdiklerini belirten Üstel, Türkiye Cumhuriyeti ile imzalanan protokoller kapsamında yaklaşık 75 milyar TL tutarında kaynak sağlandığını söyledi. Enerji, sağlık, ulaşım, teknoloji, konut, eğitim, tarım ve sosyal destek alanlarında yeni projeler açıklayan Üstel, "Biz konuşmuyoruz, çalışıyoruz. Yeni dönemde de hayal ettiğimiz ülke için çalışmaya devam edeceğiz" dedi.

Türkiye ile elektrik ve doğal gaz projeleri

Türkiye Cumhuriyeti ile elektrik enterkonnekte bağlantısı ve doğal gaz boru hattı projelerinin yeni dönemde tamamlanmasının hedeflendiğini açıklayan Ünal Üstel, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın desteğine dikkat çekti. Üstel, "Uluslararası birçok kuruluşun ve Rum kesiminin bütün engellemelerine rağmen, Türkiye ile kablo üzerinden elektrik projesini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kararlı duruşu ve büyük desteğiyle yeni dönemde mutlaka tamamlayacağız" diye konuştu.

KIB-TEK’in mevcut 430 megavatlık kapasitesine 300 megavatlık doğal gaz üretim kapasitesi ve 40 megavatlık yedek ünite ekleneceğini açıklayan Üstel, yaklaşık 200 milyon dolarlık yatırımla enerji altyapısının beş yıl içerisinde yenileneceğini belirtti. Lefkoşa’dan başlanarak elektrik hatlarının yer altına alınacağını, ayrıca 100 megavata kadar güneş enerjisi tesisi ve 25 megavatlık depolama ünitesi kurulacağını bildirdi.

Üstel, "Enterkonnekte bağlantı, doğalgaz, güneş enerjisi ve depolama üniteleri sayesinde ev ve iş yerlerimizdeki enerji maliyetlerini en az yüzde 50 oranında düşüreceğiz. Bu yatırımlarla ülkemizin en büyük sorunlarından biri olan elektrik kesintileri artık son bulacak" dedi.

Türkiye ile sağlıkta yeni dönem

Türkiye Cumhuriyeti ile sağlık alanında yeni bir protokol hazırlanacağını açıklayan Üstel, Genel Sağlık Sigortası kapsamında KKTC vatandaşlarının Türkiye’deki anlaşmalı hastanelerden de yararlanabilmesinin hedeflendiğini duyurdu. Üstel, "Genel Sağlık Sigortası kapsamındaki tüm vatandaşlarımızın, Türkiye Cumhuriyeti ile yapacağımız protokol gereği, Türkiye’de bulundukları sırada anlaşmalı tüm hastane ve sağlık birimlerinden aynı şartlarda yararlanabilmelerinin önünü açacağız" diye konuştu. Türkiye Cumhuriyeti yetkilileriyle dört toplantı gerçekleştirildiğini belirten Üstel, Ankara ziyaretlerinde protokolün gündeme alınacağını ve sistemin 1 Mart 2027’de başlatılmasının hedeflendiğini söyledi.

Sağlık yatırımları kapsamında 343 yataklı Yeni Lefkoşa Devlet Hastanesi’nin 2027 yılında, Karpaz Pamuklu Devlet Hastanesi’nin ise 2026 sonunda tamamlanmasının planlandığını açıklayan Üstel, İskele’ye yeni devlet hastanesi, Lefkoşa, Gazimağusa ve Girne’ye üç ağız ve diş sağlığı hastanesi yapılacağını bildirdi. Sağlık sistemine helikopter ambulans kazandırılacağını ve Lefkoşa’da yeni 112 Acil Komuta Merkezi kurulacağını da duyurdu.

Kıbrıs Türk Hava Yolları 2028’de yeniden uçacak

Kıbrıs Türk Hava Yolları’nın yeniden faaliyete geçirilmesinin hedeflendiğini açıklayan Üstel, "Kıbrıs Türk Hava Yolları, 16 yıl aradan sonra 2028 yılında tekrar göklerde olacak" dedi. Hava yolu şirketinin yeniden uçuşlara başlamasıyla turizme katkı sağlanacağını ve bilet fiyatlarında denge oluşturulacağını savunan Üstel, son beş yılda 200 kilometrenin üzerinde yol yapıldığını veya yenilendiğini söyledi. Yeni dönemde 150 kilometrelik ilave yol yatırımı yapılacağını belirten Üstel, Haspolat-Atatürk Öğretmen Akademisi Yolu, Ercan-İskele çift şeritli yolu ve Girne-Güzelyurt Batı Sahil Yolu projelerinin hayata geçirileceğini açıkladı. Denizcilik Dairesi’nin kurulacağını duyuran Üstel, Girne Turizm Limanı ve Gazimağusa Limanı’nın iki yıl içerisinde modernize edileceğini, Lefke Limanı ve marinasının yeniden kazandırılacağını, İskele’de de yeni marina yapılacağını bildirdi. Lefke’deki maden atıklarının rehabilitasyonuna 2027 başında başlanacağını söyledi.

Türkiye ile fiberoptik projesi

Türkiye Cumhuriyeti ile yürütülen fiberoptik altyapı projesinde çalışmaların başladığını açıklayan Ünal Üstel, Türk Telekom ile gerçekleştirilen görüşmelerin ardından adanın iki ucundan eş zamanlı çalışma başlatılacağını söyledi. Üstel, "Fiberoptik projesiyle bir yıl içerisinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti genelinde 150 bin hane ve iş yeri hızlı internete kavuşacak, beş kat hızlı interneti çok daha uygun fiyatlarla kullanmaya başlayacak" ifadelerini kullandı.

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile imzalanan protokolün Anayasa Mahkemesi’ne taşındığını hatırlatan Üstel, ek protokol hazırlanarak projenin yeniden Cumhuriyet Meclisi’ne getirildiğini belirtti. Cumhuriyetçi Türk Partisi’ni (CTP) projeye karşı çıkmakla eleştiren Üstel, "Bu ülkeye hızlı internet gelmesini, gençlerimize beş kat daha hızlı internet sunulmasını engellemeye çalıştılar" şeklinde konuştu.

"Kıbrıs Tech" projesini de açıklayan KKTC Başbakanı Üstel, yazılım, yapay zeka, bilişim, siber güvenlik ve ileri teknoloji yatırımlarına vergi muafiyetleri ve istihdam avantajları sağlanacağını, KKTC’nin tamamının teknoloji yatırımlarına açık bir merkez haline getirileceğini söyledi.

15 bin sosyal konut ve ailelere yeni destek paketi

Yaklaşık 30 yıl aradan sonra sosyal konut projelerinin yeniden başlatıldığını hatırlatan Ünal Üstel, devam eden 3 bin konutluk yatırım hedefinin yeni dönemde 15 bine çıkarılacağını duyurdu. "Ev-Yap Kredisi" kapsamında yaklaşık 5 bin vatandaşa düşük faizli ve uzun vadeli kredi imkânı sağlanacağını belirtti. Ailelere yönelik yeni destekleri de duyuran Üstel, 0-6 yaş arasında çocuğu bulunan çalışan kadınlara asgari ücretin yarısı kadar kreş ve bakım desteği, sigorta girişi bulunmayan ve çocuk nedeniyle çalışma hayatına katılamayan kadınlara asgari ücretin üçte biri kadar aylık destek verileceğini söyledi. Üstel, 0-12 yaş grubuna yönelik tüketim ürünlerinde KDV’nin sıfırlanacağını söyleyerek, yaşlı ve bakıma muhtaç vatandaşlara asgari ücretin yarısı tutarında bakım desteği sağlanacağını bildirdi. İlk kez konut sahibi olacak vatandaşların İhtiyat Sandığı birikimlerinin yüzde 50’sini geri ödemesiz kullanabilmelerinin sağlanacağını belirten Ünal Üstel, 200 engelli vatandaşın daha kamuda istihdam edileceğini ve kadın girişimcilere yönelik sosyal güvenlik prim desteğinin 60 aydan 72 aya çıkarılacağını duyurdu.

Hayat pahalılığıyla mücadele kapsamında temel tüketim ürünlerinde KDV’nin sıfırlanması, ithal ürünlere navlun desteği sağlanması ve ithalatta KDV erteleme süresinin 90 güne çıkarılması hedeflerini aktaran KKTC Başbakanı Üstel, "Türkiye’de 100 liraya satılan bir malın ülkemizde 150 liraya satılmasının önüne mutlaka geçeceğiz" ifadelerini kullandı.

Ünal Üstel, bir hafta içerisinde gençlere yönelik kapsamlı bir destek paketinin de açıklanacağını bildirdi.

Yeni stadyum, spor bakanlığı, eğitim ve tarım yatırımları

Yeni Atatürk Stadyumu ve Spor Kompleksi’nin temelinin 2027 yılının başında atılmasının hedeflendiğini belirten Üstel, 500 araç kapasiteli otoparkın aynı zamanda acil durum toplanma alanı olarak tasarlandığını söyledi. İskele, Lefke ve Gazimağusa’da üç yeni spor salonu inşa edileceğini açıklayan Üstel, yeni dönemde Gençlik ve Spor Bakanlığı kurulacağını duyurdu. Lefkoşa Kültür Sanat Merkezi’nin iki yıl içerisinde tamamlanacağını ve altı ilçede çok amaçlı gençlik merkezleri oluşturulacağını belirtti. Eğitim alanında son beş yılda 30 yeni okul ve 622 dersliğin kazandırıldığını, altı okul projesinin devam ettiğini söyleyen Üstel, tarım ve hayvancılığa yaklaşık 7 milyar TL destek sağlandığını, tarımsal destek bütçesinin yüzde 321 artırıldığını açıkladı. Türkiye Cumhuriyeti ile yürütülen Asrın Su Projesi’nin genişletildiğini belirten Üstel, suyun Güzelyurt Ovası’nın ardından Mesarya Ovası’na ulaştırılması için çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Ekonomik hedefler ve Türkiye Cumhuriyeti’ne teşekkür

Ekonomik göstergelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Üstel, 2022-2025 döneminde KKTC’nin gayrisafi milli hasılasının 74 milyar Türk Lirası’ndan yaklaşık 333 milyar Türk Lirası’na, kişi başına düşen milli gelirin ise 12 bin 245 dolardan 20 bin 121 dolara yükseldiğini söyledi. Türkiye Cumhuriyeti ile imzalanan protokoller kapsamında KKTC’ye yaklaşık 75 milyar TL kaynak kazandırıldığını belirten Üstel, hükümetleri döneminde Ercan Havalimanı’nın tamamlandığını, Girne ve Güzelyurt devlet hastanelerinin açıldığını, yerel yönetimler reformunun gerçekleştirildiğini ve KIB-TEK’e 200 milyon doların üzerinde yatırım ve katkı sağlandığını ifade etti. Üstel, Türkiye Cumhuriyeti’nin desteğine ilişkin, "Bugüne kadar gerçekleştirdiğimiz projeler ve bu çerçevede önümüzdeki dönemde planlanan birçok dev proje için, İktisadi Mali İşbirliği Anlaşmaları çerçevesinde verdikleri desteklerden dolayı başta aziz Türk milleti ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a, Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçiliği ve kurumlarına hepinizin huzurunda teşekkür etmek istiyorum" ifadelerini kullandı. KKTC’nin 2033 vizyonu doğrultusunda yeni yatırımların devam edeceğini belirten Üstel, açıklanmayan diğer büyük projelerin iki ayrı lansmanla kamuoyuna duyurulacağını söyledi.